Menu principal

Odia nou pral pale sou sentom ak koman mikwòb nouvo Kowonaviris laki bay maladiCOVID-19 la manifeste lakay moun.

Yon moun ki enfekte ak KOWONAVIRIS la ka pran 5 a 7 jouanvanl devlope siy yak sentom maladi COVID-19 la

Ki siy yak sentom maladi COVID-19 la ?

Genyem yon Fòm lejè /modere Covi-19 la ki manifeste sou fòm  : Fyèv, tous, grip/larim, tèt fè mal, gòj fè mal/grate, souf kout,  kò kraze. 

- Gen moun tou ki ka prezante: dyare ( sitou timoun yo),  pèdi gou bouch yo ak odè/sant nan nen yo. 

Genyen yon  fòm grav  Covid-19 la ki manifeste konsa esoufleman/Souf wo, gwo difikilte pou respire/pou pale, doulè nan do/nan poumon ak nan lestomak, kò fè mal. 

Kòman yo fè tès COVID-19 la ? Yo pran tanperati ou epi yo fè yon tès nan sekresyon /krache ki sòti nan nen/gòj ou pou detekte Kowonaviris la. Tès sa rele PCR.

………………………………………………………………………………………………………………………

Le yon moun trape trape mikwob nouvo Kowonaviris la li ka evolye nan 3 kategori chema : 

Gen yon gwoup moun kap trape kowonaviris la san li pa janm malad ni devlope okenn ti sentom maladi COVID-19 la : yo rele moun sa  « pòtè sen »  oubyen « moun enfekte asentomatik ».  Moun enfekte asentomatik  yo pa bezwen al lopital, men yo danje pou soyete a paske yo ka kontamine lòt moun ak maladi COVID-19 la. Se sak fe yo di nou pran distans ak tout moun paske nou pap janm konn kiyes moun ki bò kote nou ki genyen jèm mikwòb nouvo kowonaviris la sou li. Moun enfekte ki pa prezante okenn sentom COVID-19 la  pap bewen ale kouche lopital, men yo sipoze rete nan karantèn/kanpe lwen moun  nan chanm yo oubyen nan yon sant spesyal ki fèt pou sa, epitou yo dwe toujou pote kachnen/mas pou yo pa kontamine lòt moun.

Gen yon dezyèm kategori gwoup moun ki enfekte ak kowonaviris la kap prezante kèk ti sentom lejè maladi kowonaviris la tankou yon ti rim /grip senp ki ka parèt sou fòm yon tous,  gòj fè mal/grate, yon tifyèv, pafwa yo ka gen yon ti je wouj tou ak tèt fè mal . Pi fò nan moun sentomatik ki prezante fòm lejè oubyen modere COVID-19 la pap bezwen al kouche ni entène sou kabann lopital, paske yap devolope pwòp mwaen defans yo pou netralize/detwi Kowonaviris la nan kò yo  pou kont yo san okenn medikam. Men gwoup moun sa yo dwe rete an karantèn nan chanm lakay yo, epi yo dwe  toujou pote mas/kachnen pou yo pa kontamine lòt moun.

Genyen yon twazyèm kategori gwoup moun kap  malad grav  ki dwe ale entène  lopital pou  pran swen. Gen nan moun malad sevè sa yo ki ka vin trè grav anpil kote yap gen gwo difikilte pou respire si yo pa mete yo sou aparèy respiratè espesyal. Doktè ak mis enfimyè ka oblije mete moun grav anpil sa yo sou oksijèn ak respiratè atifisyèl pou ka ede yo respire, sinon yap mouri. ……………………………………………………………………………………………………………………….

Ki gwoup moun sa yo ki ka plis devlope  fòm  grav maladi COVID-19 la ?

1-Se moun ki te déjà soufri maladi tansyon, maladi kè, maladi poumon/asmatik, maladi nan fwa ak nan ren, moun ki te fè kriz tansyon.

2-Moun ki gen sistèm defans kò yo fèb tankou  moun ki gen VIH_SIDA ki pa pran medikaman yo byen,  moun ki gen kansè, ki gen maladi sik/dyabèt.

3-Moun ki twò gwo, moun ki fimen tabak anpil.

3-Moun pèsonaj  aje yo ki  gen plis pase 60 an.

……………………………………………………………………………………………………………………

Pa bliye pi fò moun ki gen KOWONAVIRIS la nan san yo pap malad grav, se sèlman 15 a 20 % moun ki ka bezwen kouche entène  lopital. 

Lè yon moun teste pozitif  oubyen te entène lopital pou COVID_19 la , li dwe pase plis pase 14 à 20 jou  nan karantèn /kanpe lwen apre sa. Se lè yo fin fè 2 tès ki negatif pou li ke moun ki te enfekte a ka sikile sou moun san danje.

Sonje nou pa dwe meprize ni imilye  moun ki enfekte oubyen malad ak COVID-19 la.